Gdy mówi się o FAS (alkoholowym zespole płodowym), większość ludzi automatycznie myśli o kobiecie w ciąży, która nie powinna pić alkoholu. To prawda – alkohol przenika przez łożysko i może uszkadzać rozwijający się mózg dziecka. Problem polega jednak na tym, że w tej dyskusji przez lata pomijano drugą połowę równania: mężczyznę.

Współczesne badania coraz wyraźniej pokazują, że styl życia ojca przed poczęciem również ma znaczenie. Alkohol wpływa na jakość plemników oraz na mechanizmy regulujące działanie genów. Gdy mężczyzna regularnie pije lub jest nietrzeźwy w okresie poprzedzającym zapłodnienie, w jego komórkach rozrodczych mogą pojawiać się zmiany biologiczne. Te zmiany nie kończą się w jego organizmie – mogą zostać przekazane dziecku.

W praktyce oznacza to coś bardzo prostego: moment poczęcia nie jest biologicznie neutralny. Jeśli dochodzi do niego w sytuacji, gdy organizm jest pod wpływem alkoholu, może to zwiększać ryzyko zaburzeń rozwojowych u dziecka. FAS jest jednym z najpoważniejszych takich zaburzeń. Dzieci dotknięte tym zespołem często mają trwałe uszkodzenia mózgu, trudności w uczeniu się, problemy z koncentracją i regulacją emocji. To nie jest choroba, którą można wyleczyć. Można jedynie łagodzić jej skutki.

W książce Alkoiluzja terapeuta uzależnień Robert Rutkowski zwraca uwagę na coś jeszcze. W naszej kulturze alkohol jest tak mocno wpisany w życie społeczne, że rzadko myślimy o jego konsekwencjach w kontekście odpowiedzialności za przyszłość. Picie bywa traktowane jak coś oczywistego – element imprezy, relaksu czy spotkania ze znajomymi. W takiej atmosferze łatwo zapomnieć, że decyzje podejmowane dziś mogą mieć wpływ na życie kogoś, kto jeszcze się nie urodził.

Dlatego coraz częściej mówi się o tym, że profilaktyka FAS nie powinna być kierowana wyłącznie do kobiet. Mężczyźni również są częścią tej historii. Jeśli ktoś myśli w przyszłości o ojcostwie, jego styl życia – w tym stosunek do alkoholu – ma realne znaczenie.

Odpowiedzialność za dziecko nie zaczyna się w dniu jego narodzin ani nawet w momencie, gdy partnerka dowiaduje się o ciąży. Zaczyna się wcześniej – od decyzji, które podejmujemy jako dorośli ludzie. Czasem dojrzałość polega nie na tym, ile ktoś potrafi wypić na imprezie.
Czasem polega na tym, że potrafi pomyśleć o konsekwencjach dalej niż do następnego poranka.

Jeśli chcesz być świadomym rodzicem, chcesz zadbać o swoje zdrowie, a nie wiesz w jaki sposób i od czego zacząć. Przyjdź do nas! W Dziale Profilaktyki w Centrum Aktywności Lokalnej przy ul. Mickiewicza 26 czekają na Ciebie psychologowie i pedagodzy.

Autorka tekstu:Joanna Ziejło – Augun, psycholog